Wanneer je een fles champagne opent, is het goed om stil te staan bij het complexe productieproces dat eraan voorafgaat. De eerste stap is het plukken van de druiven, meestal met de hand, om de beste kwaliteit te waarborgen. Na de oogst worden de druiven zachtjes geperst, zodat alleen het sap wordt verzameld, zonder de schillen en pitten. Dit sap ondergaat een eerste fermentatie, waar suiker wordt omgezet in alcohol. Hierna volgt de assemblage, waarbij de wijnmaker verschillende wijnen mengt om een consistente smaak te creëren. De tweede fermentatie vindt plaats in de fles, waarbij suiker en gist worden toegevoegd. De champagne rijpt vervolgens enkele maanden tot jaren op de gistcellen, wat bijdraagt aan de kenmerkende smaak en bruisende bubbels. Na de rijping worden de flessen gedraaid en gekanteld om de gistcellen naar de hals te verplaatsen, een proces dat ‘remuage’ wordt genoemd. De hals wordt bevroren, en de gistprop wordt verwijderd in een proces genaamd ‘dégorgement’. Daarna wordt de fles bijgevuld met een mengsel van wijn en suikersiroop, de ‘liqueur d’expédition’, voordat de kurk erop wordt gezet.
Soorten en variëteiten
Als je je verder wilt verdiepen in de wereld van champagne, is het belangrijk om te weten dat er verschillende soorten en variëteiten bestaan. De meest bekende soorten champagne zijn Brut, Extra Brut, Demi-Sec en Rosé. Brut champagne is de meest populaire soort en wordt gekenmerkt door zijn droge smaak met weinig toegevoegde suiker. Extra Brut is zelfs nog droger, en Demi-Sec is merkbaar zoeter dan de Brut-varianten. Rosé champagne valt op door zijn roze kleur en wordt meestal gemaakt door een kleine hoeveelheid rood druivensap toe te voegen aan de witte basiswijn. Deze champagne heeft een fruitig karakter dat anders is dan de traditionele variëteiten. Daarnaast zijn er ook verschillende druivensoorten die de smaak van de champagne beïnvloeden. Pinot Noir, Pinot Meunier en Chardonnay zijn de druiven die veelal worden gebruikt. Pinot Noir geeft kracht en structuur, Pinot Meunier voegt fruitige tonen toe, en Chardonnay biedt finesse en elegantie. Het is ook goed om te weten dat champagne niet hetzelfde is als mousserende wijn, hoewel ze vaak met elkaar worden verward.
Geschiedenis en oorsprong van de traditie
Champagne heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 17e eeuw in de Champagne-regio van Frankrijk. De monnik Dom Pérignon wordt vaak gecrediteerd met het verbeteren van het productieproces van mousserende wijn, hoewel hij niet de uitvinder ervan was. Hij ontdekte echter belangrijke technieken om de kwaliteit van de wijn te verbeteren. De methode champenoise, waarbij secundaire gisting in de fles plaatsvindt, werd ontwikkeld in deze regio en is tot op de dag van vandaag de standaard voor het maken van echte champagne. De druiven die gebruikt worden voor champagne zijn voornamelijk Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier. Deze specifieke druiven, in combinatie met het unieke klimaat en bodem van de Champagne-regio, geven de drank zijn karakteristieke smaak. Tijdens het productieproces worden de druiven met de hand geplukt om de hoogst mogelijke kwaliteit te waarborgen. Champagne werd al snel synoniem met luxe en werd gebruikt om speciale gelegenheden en successen te vieren. Het werd populair in de hogere kringen van de Europese adel en heeft sindsdien zijn reputatie als feestelijke drank behouden.
Serveertechnieken en etiquette: de kunst van het serveren
Bij het serveren van een fles champagne zijn er enkele technieken en etiquettepunten om in gedachten te houden. Zorg eerst dat de fles goed gekoeld is, idealiter tussen de 6 en 9 graden Celsius. Het openen van de fles verdient speciale aandacht; draai de fles en niet de kurk om een gecontroleerde plop te krijgen. Houd altijd een servet bij de hand om eventuele druppels op te vangen. Kies voor champagnefluiten om de bubbels beter tot hun recht te laten komen. Schenk in met een zachte, vloeiende beweging en vul elk glas ongeveer een derde vol, zodat de champagne voldoende ruimte heeft om zijn aroma’s te ontwikkelen. Bij een formele gelegenheid is het van belang om eerst de gasten te bedienen voordat je jezelf inschenkt. Begin met de belangrijkste gasten en werk zo door naar de minder prominenten. Let erop dat je altijd beleefd en attent blijft tijdens het schenken; maak oogcontact en bied eventueel een kort woordje van uitleg aan over de geselecteerde champagne. Zo zorg je voor een aangename en stijlvolle presentatie die bijdraagt aan de beleving van je gasten.
